Bomennieuws Winter 2025 staat weer vol mooie artikelen waaronder:

• Een interview met Frank van den Brink, bomenburgemeester van Utrecht
• Ecoloog Piet Bremer over de ecologische en cultuurhistorische waarde van hakhout
• Verslag van een verrassende stadsbomenwandeling door Breda
• Nynke Laverman over haar nieuwe album en theatertour OAK
• Jeanette Boogmans over hoe kinderen leren van bomen

Als donateur van de Bomenstichting heb je Bomennieuws vlak voor de kerst in de bus gekregen, of in je mailbox.

Wil je deze editie ook ontvangen? Dat kan! Stuur dan een mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. en meld je aan als donateur. Dan krijg je het tijdschrift opgestuurd.

Een avondvullend programma met Hans Kaljee

Datum: dinsdag 3 maart 2026

Inloop: 19:00, aanvang lezing: 19.30 uur, einde: 21:30

Locatie: In de Driehoek, zaal Gertrudiskapel, Willemsplantsoen 1c, 3511 LA Utrecht (5 minuten lopen vanaf station Utrecht Centraal)

De lezing is voor iedereen toegankelijk en de toegang is gratis!  Aanmelden via deze link

Van kwetsbaar begin 🌱 tot waardige stadsreus🌳

De weg die een zaadje af moet leggen om uit te groeien tot een monumentale stadsboom die generaties lang van waarde is.

Op deze avond neemt Hans Kaljee ons mee op een fascinerende reis: de levensweg van een schijnbaar kwetsbaar zaadje dat, ondanks alle uitdagingen van de stad, kan uitgroeien tot een waardige monumentale boom. Een proces dat allesbehalve eenvoudig is, maar van onschatbare betekenis. Want hoe ouder een boom wordt, hoe groter zijn waarde — voor mensen, dieren en het volledige ecosysteem om hem heen.

In een tijd waarin steden steeds warmer worden, spelen bomen een cruciale rol. Ze bieden schaduw, verkoeling en leefruimte en juist de grote, oude bomen functioneren als de meest effectieve natuurlijke airco’s. Toch halen maar weinig stadsbomen een respectabele leeftijd. Met slimme technieken, voldoende groeiruimte en een gezond bodemleven kunnen bomen echter vele decennia langer meegaan en van grote waarde zijn.

Aan de hand van prachtige foto’s van de meest indrukwekkende bomen in Amsterdam laat Hans Kaljee zien wat er mogelijk is wanneer een boom écht de kans krijgt om te wortelen, te groeien en uit te bloeien tot zijn volle potentieel.

Over Hans Kaljee:

Hans Kaljee werkt al meer dan dertig jaar als onderzoeker en adviseur bij de gemeente Amsterdam. Hij is lid van de Intergemeentelijke Studiegroep voor Bomen (ISB), bestaande uit ca. 20 gemeenten. Vanuit zijn functie was hij direct betrokken bij tal van grote projecten met bomen, zoals de realisatie van het Iepenarboretum, het Zuidplein en het Verjaardagsbos voor Amsterdam 750 jaar, waarbij 750 bomen voor een dag op de ringweg A10 zijn geplant.
Daarnaast is hij al meer dan veertig jaar actief bij de landelijke Bomenstichting en vanaf begin jaren ’80 betrokken bij de totstandkoming van het Landelijk Register van Monumentale Bomen.

Als bestuurslid van de Kring Praktiserende Boomverzorgers (KPB-ISA) kreeg hij in 1997 de opdracht om een landelijk vakblad speciaal op te richten. Nog steeds is het vakblad BOMEN een belangrijke bron van informatie voor boomverzorgers en -adviseurs. In 2009 schreef hij samen met twee andere auteurs het boek 'Iep of Olm', Karakterboom van de Lage Landen en werkt nu aan een boek over de ‘100 bomen van Amsterdam’.

Wijs per provincie tenminste één monumentale boom aan als wettelijk beschermd groen erfgoed. Daarmee kan het belang van oude bomen in ons land beter voor het voetlicht worden gebracht.

De Bomenstichting wil graag deze aanbeveling verzilveren uit het donderdag 19 december gepresenteerde rapport voor verbetering van de bescherming van monumentale bomen. Wenselijk is een landelijke lijst bomen van ereklasse met een cultuurhistorische waarde op nationaal niveau.

Het rapport is opgesteld door Terra Nostra in opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in samenwerking met de Bomenstichting. In het rapport zijn kansen en  bedreigingen rond oude bomen in ons land in kaart gebracht. Bomen van honderd jaar of ouder zijn nu vaak vogelvrij in Nederland door het ontbreken van landelijke regels. Het verschilt per gemeente of monumentale bomen bescherming genieten in een lokale boomverordening.

Boombewustzijn

De Bomenstichting vindt de tijd rijp om monumentale bomen beter te waarderen en te beschermen. ‘Vandaag de dag is het boombewustzijn hoog. Kijk naar alle mensen die zich inzetten voor het planten van bomen. Het bewaren van wat er al staat, verdient meer aandacht’, zeggen Joris Hellevoort en Wim Eikelboom van de Bomenstichting. Zij waren allebei namens de Bomenstichting nauw betrokken bij de totstandkoming van het rapport.

‘De bescherming van monumentale bomen in Nederland vereist een gecoördineerde aanpak met objectieve criteria en bredere bewustwording’, is een van de conclusies uit het onderzoeksrapport naar monumentale bomen. De Bomenstichting zet hier van harte een streep onder. ‘Wij zijn blij met de uitkomsten van dit onderzoeksrapport, die verbetering van de bescherming van monumentale bomen een stap dichterbij brengt’, zeggen Hellevoort en Eikelboom.

Drager verhalen

Monumentale bomen hebben een grote betekenis als drager van cultuurhistorische verhalen, identiteit van het landschap en biotoop van soortenrijkdom aan planten en dieren. Tegelijk zijn oude bomen hun leven niet zeker, omdat de waarde van bomen op leeftijd niet door iedereen wordt ingezien.

De landelijke Bomenstichting neemt graag een coördinerende rol in de bescherming van monumentale bomen. Het landelijke register monumentale bomen is een initiatief van de Bomenstichting. Vermelding in dit register biedt de bomen echter geen formele beschermende waarde. Voor instandhouding is meer nodig. Bijvoorbeeld de opname van monumentale bomen in omgevingsvisies van gemeenten of in lokale boomverordeningen. Ook is het belangrijk om verhalen van oude bomen levend te houden, benadrukken Hellevoort en Eikelboom. ‘Eigenaren, beheerders en het grote publiek zijn vaak niet bekend met de cultuurhistorische en ecologische waarde van bomen. Hierdoor worden deze waarden onderschat en krijgen bomen vaak niet de nodige bescherming.’  De Bomenstichtig heeft vertrouwen in de komst van de nationale richtlijn voor beheer en onderhoud van monumentale bomen.

Motie Tweede Kamer

Vier jaar geleden nam de Tweede Kamer een motie aan met de strekking: Geef monumentale bomen in ons land de status van rijksmonument, vergelijkbaar met oude gebouwen. De toenmalige minister vond dit onuitvoerbaar. Ze gaf daarop de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed de opdracht om samen met de Bomenstichting te zoeken naar manier waarop bescherming van waardevolle oude bomen verbeterd kan worden. Het opgestelde onderzoeksrapport van Terra Nostra geeft uitvoering aan die opdracht.

Het onderzoeksrapport is hier te lezen.